Team Unica - Hogeschool Rotterdam - Goflex - Keizer Karel College heeft Techathon ’25 gewonnen met een toekomstbehendig plan voor Schiphol Trade Park. De jury prees het winnende plan om de goed onderbouwde financiële en technische haalbaarheid, waarbij de omgeving is geïnterviewd. Techathon ’25 is georganiseerd door Techniek Nederland, in samenwerking met Wij Techniek, ISSO en TVVL en SADC. Het jaarlijkse evenement is een uitwerking van de toekomstverkenningen voor de technieksector CONNECT die de technieksector regelmatig uitvoert.

Dit jaar bogen negen multidisciplinaire teams van Technasium VWO-scholieren, mbo- en hbo-studenten en jong talent uit de sector zich over een vooruitstrevende challenge. De opdrachtgever, SADC (Schiphol Area Development Company), daagde de deelnemende teams deze editie uit een technisch concept te ontwikkelen voor een nieuw hoogwaardig bedrijfscomplex met een logistieke component. De uitdaging: bedenk slimme installatietechniek, duurzame nutsvoorzieningen en een flexibel ontwerp dat kan meegroeien met toekomstige ontwikkelingen. Voor het eerst deden ook Technasium-scholieren mee aan de Techathon.

Hoog niveau
Juryvoorzitter Arno Jansen (directeur Financiën en Duurzaamheid, SADC) prees het hoge niveau van de plannen van alle teams. Jansen: “De aandacht voor watermanagement en omgeving was bijzonder. En alle pitches waren goed!” Vervolgens maakte hij bekend dat team Unica - Hogeschool Rotterdam - Goflex - Keizer Karel College de winnaar is van de prestigieuze titel. Het winnende team ontwikkelde een plan met de titel: Het groene hart van Schiphol Trade Park.
Voorzitter Mark Harbers van Techniek Nederland, wethouder Economische Zaken Marja Ruigrok van de gemeente Haarlemmermeer en Jacques van der Krogt (voorzitter beleidscommissie Innovatie bij Techniek Nederland) verzorgden de kick-off voor Techathon ’25.

Supergaaf
Na de bekendmaking van de winnaar nam de captain van team Unica - Hogeschool Rotterdam - Goflex - Keizer Karel College de beker én een cheque van 5.000 euro in ontvangst uit handen van Techniek Nederland. “Dit is echt supergaaf, we hebben als voorwerk interviews gehouden met de omgeving. Ik denk dat dit super belangrijk is geweest en dat dit het startschot was van waar we naartoe wilden.” Het winnende team presenteert zijn plan binnenkort aan onder andere Techniek Nederland, SADC en de gemeente Haarlemmermeer.

Het moet afgelopen zijn met zwabberend overheidsbeleid. Dat was de boodschap die ondernemers in de technieksector gaven aan de politici tijdens het eerste branchedebat van deze verkiezingscampagne. In een bomvolle hal van het Intechnium-gebouw in Woerden kwamen kandidaat-Kamerleden én vertegenwoordigers uit de technieksector bij elkaar voor het Grote Techniek Debat 2025. Opvallend genoeg waren de aspirant-politici het volmondig eens met de oproep van de ondernemers.

Door de snelle val van het kabinet beleefde het Grote Techniek Debat al zijn tweede editie. Het debat is een initiatief van brancheorganisatie Techniek Nederland. Aan het debat namen zes kandidaat-Kamerleden deel: Arend Kisteman (VVD), Tjebbe van Oostenbruggen (NSC), Sjoukje van Oosterhout (GroenLinks-PvdA), Michelle Jagtenberg (D66), Maes van Lanschot (CDA) en Daniël van den Berg (JA21). PVV, BBB en SP waren ook uitgenodigd, maar kozen ervoor niet met hun collega’s en de technieksector in gesprek te gaan. Tijdens het Grote Techniek Debat ging het onder meer over zero-emissiezones, verduurzaming van corporatiewoningen en het tekort aan technische vakmensen. Debatleider Roderik van Grieken (Nederlands Debatinstituut) vond dat de kandidaat-Kamerleden er een respectvol, constructief en inhoudelijk debat van maakten. “Zo zou het ook in de Tweede Kamer moeten gaan.”

Zero-emissiezones
Henny de Haas, algemeen directeur van Hoppenbrouwers, presenteerde de stelling dat gemeenten pas kunnen handhaven in zero-emissiezones als er voldoende laadpunten beschikbaar zijn. Daniël van den Berg (JA21) was het eens met die stelling: “Wat ons betreft zijn die zero-emissiezones helemaal niet nodig.” Hij vond Sjoukje van Oosterhout (GroenLinks-PvdA) tegenover zich. Van Oosterhout: “Klimaatbeleid en verduurzaming moeten weer hoog op de agenda komen. Daar hoort ook handhaven bij.” Overigens wilde Henny de Haas nog kwijt dat hij het zelf oneens was met ‘zijn’ stelling: ‘Ik vind het allemaal prima, maar laten we vooral zo snel mogelijk verduurzamen.’

Verduurzaming van corporatiewoningen
Stijn Otten, medeoprichter van HeatTransformers, bracht de stelling in dat er vóór 2030 een wettelijke verduurzamingsnorm voor woningcorporaties moet komen. Zowel VVD als JA21 keerden zich tegen die stelling, omdat volgens die partijen de huidige afspraken over verduurzaming al voor veel minder CO2-uitstoot gaan zorgen.

Tekort aan technici
Hoe kunnen meer jongeren kiezen voor techniek? Volgens Tanja Loeff-Hageman, directeur van Tibo-Veen, zou het volgende kabinet opleidingen in niet-prioritaire sectoren moeten ontmoedigen. VVD-kandidaat Arend Kisteman zag daar wel iets in. Kisteman: “Het slaat nergens op dat we betalen voor opleidingen waarmee mensen geen baan kunnen vinden.” Michelle Jagtenberg (D66), Maes van Lanschot (CDA) en Tjebbe van Oostenbruggen (NSC) toonden zich geen voorstander van ontmoedigingsbeleid: Jagtenberg: “Het is aan de technieksector zelf om te laten zien hoe aantrekkelijk het werken in onze branche is.”

“Techniek is onmisbaar”

Volgens voorzitter Mark Harbers van Techniek Nederland is de betekenis van de sector groter dan ooit: “Voor het oplossen van alle grote maatschappelijke vraagstukken – de energietransitie, de bereikbaarheid van onze steden, betaalbare zorg, mobiliteit en de arbeidsmarkt – is techniek onmisbaar. Vanuit Techniek Nederland blijven we ons dan ook stevig inzetten om de thema’s die voor onze leden van belang zijn op de agenda te krijgen én te houden. Niet alleen nu, maar zeker ook na de verkiezingen.”

In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen vindt op 1 oktober in Woerden het Grote Techniek Debat 2025 plaats. Kandidaat-Kamerleden gaan met elkaar in discussie over maatschappelijke uitdagingen waarin de techniek een sleutelrol speelt. Vertegenwoordigers van de technieksector leveren ook hun bijdrage. 

De kandidaat-Kamerleden gaan in debat over drie belangrijke thema’s voor de technieksector: de energietransitie, het tekort aan technische vakmensen en de invoering van zero-emissiezones. Roderik van Grieken van het Nederlands Debat Instituut treedt op als debatleider en Mark Harbers, voorzitter van het organiserende Techniek Nederland, trapt het debat af. Volgens hem raken de thema’s alle ondernemers in de techniek. “Het tekort aan technische vakmensen is en blijft de komende tijd een urgent probleem. Als sector willen we graag weten of de partijen nu écht bereid zijn om onorthodoxe maatregelen te nemen om de instroom te stimuleren. Zonder technici loopt ons land namelijk vast.”

Duurzaamheidsbeleid en zero-emissiezones
Het duurzaamheidsbeleid heeft veel impact op de technieksector. Harbers: “De salderingsregeling voor zonnepanelen en de verplichte warmtepomp bij vervanging van de cv-ketel vanaf 2026 zijn allebei geschrapt. Dat heeft enorme gevolgen gehad voor ondernemers in onze branche. Welk duurzaamheidsbeleid denken de partijen de komende jaren te gaan voeren?” Ook de invoering van de zero-emissiezones houdt ondernemers bezig. Tijdens het Grote Techniek Debat komt de vraag aan de orde of gemeenten de komende jaren al kunnen gaan handhaven.

Deelnemende kandidaat-Kamerleden
Het Grote Techniek Debat vindt plaats in het Intechnium Gebouw in Woerden. Daar gaan op 1 oktober de volgende kandidaat-Kamerleden met elkaar in gesprek.

• Arend Kisteman (VVD) was tot 2023 ondernemer en is sindsdien Tweede Kamerlid.
• Tjebbe van Oostenbruggen (NSC) was tot de verkiezingen van 2023 ondernemer. Daarna was hij Tweede Kamerlid en van juli 2024 tot augustus 2025 staatssecretaris Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane.
• Sjoukje van Oosterhout (GroenLinks-PvdA) werkt bij Milieudefensie en hield zich daar onder meer bezig met de Shell-klimaatzaak. Ze is voor het eerst verkiesbaar voor de Tweede Kamer.
• Michelle Jagtenberg (D66) studeerde Aerospace Engineering aan de TU Delft en is werkzaam bij het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum.
• Maes van Lanschot (CDA) is wethouder van financiën, sport, erfgoed en regionale samenwerking in Eindhoven.
• Daniël van den Berg (JA21) is fractievoorzitter in de Provinciale Staten van Noord-Holland en projectmanager in de logistiek.

Techniek Nederland heeft ook PVV, BBB en SP uitgenodigd voor het Grote Techniek Debat. Deze partijen hebben ervoor gekozen geen bijdrage te leveren aan het debat.

De Nederlandse technieksector staat voor een grote uitdaging. Uit de Arbeidsmarktprognose 2025-2029 van opleidingsfonds Wij Techniek blijkt dat de sector de komende vijf jaar maar liefst 121.000 nieuwe werknemers nodig heeft. Deze instroom is noodzakelijk om de verwachte groei te realiseren en de uitstroom van circa 118.000 medewerkers op te vangen. Vooral zij-instromers zijn van cruciaal belang: 70% van de nieuwe vakmensen moet uit deze groep komen.

Na een verwachte daling in 2025, groeit de werkgelegenheid in de branche vanaf volgend jaar met ongeveer 0,5% per jaar. Het aantal zelfstandigen groeit sneller, waarschijnlijk met zo’n 1,5% per jaar. Er is vooral veel vraag naar werkvoorbereiders, monteurs en gespecialiseerde technici.

70% zij-instromers
Ondanks de daling van het aantal jongeren en de teruglopende studentenaantallen, wordt er voor de technieksector geen afname van de instroom vanuit het beroepsonderwijs verwacht. Toch blijft de zij-instroom de belangrijkste bron van nieuwe instroom in deze sector. Maar liefst 70% van de instroom in de techniek komt van zij-instromers: mensen die een carrièreswitch maken en vanuit andere sectoren kiezen voor een loopbaan in de techniek.

Digitale vaardigheden steeds belangrijker
De toenemende complexiteit van installatieprojecten maakt digitale vaardigheden onmisbaar. Bedrijven die investeren in scholing en digitale kennis hebben volgens het rapport een aanzienlijk voordeel bij het aantrekken én behouden van personeel.

“Ook de productiviteit moet omhoog”
Voorzitter Mark Harbers van Techniek Nederland ziet de oplossing niet alleen in het aantrekken van nieuwe mensen: “We moeten het technisch beroepsonderwijs aantrekkelijker maken, zij-instroom stimuleren én onze mensen voor de sector behouden. Maar daarmee alleen redden we het niet. Verhoging van de arbeidsproductiviteit is cruciaal. Door AI, robotisering, digitalisering en industrieel produceren kunnen we méér werk verzetten met hetzelfde aantal mensen. Innovatie biedt enorme kansen om de technieksector uit te laten groeien tot koploper van de Nederlandse economie.”

(beeld_ Jan Reinier van der Vliet)